Идеядан келісімшартқа дейін
«Теңізшевройл» ЖШС (ТШО) қазақстандық өндірушілерді белсенді түрде қолдайды және жергілікті жеткізушілермен ынтымақтастықты дамытуға ұмтылады. Компания ұзақ жылдар бойы кез келген білікті өндіруші ТШО-ның серіктесі бола алатындай ашық әрі түсінікті талаптар қалыптастырып келеді.

ТШО тек тауарлар мен қызметтерді сатып алумен шектелмейді. Әлемдік деңгейдегі бұл ірі компания 30 жылдан астам уақыт бойы отандық жеткізушілер нарығын жүйелі түрде дамытып, жергілікті біліктілікті нығайтып, қазақстандық бизнесті мұнай-газ саласының жаһандық жеткізу тізбегіне кезең-кезеңімен тартуда.
Неліктен ТШО елдегі негізгі тапсырыс берушілердің бірі
ТШО-ның ауқымын нақты көрсететін басты көрсеткіш – қаржы көлемі. 2025 жылы компанияның жалпы шығындары шамамен 2,5 млрд АҚШ долларын құрады. Оның ішінде 1,8 млрд АҚШ доллары немесе 71%-ы қазақстандық үлеске тиесілі болды. Оған ел ішінде өндірілген тауарлар, жұмыстар мен қызметтер кіреді.
ТШО өз қызметі барысында жергілікті кәсіпорындардың өнімдері мен қызметтеріне тұрақты сұраныс қалыптастырды. Компания алдағы уақытта да қазақстандық өндірушілерден сатып алу көлемін арттыруды жоспарлап отыр. Демек, бизнес үшін мүмкіндіктер әлі де кеңейе түседі.

Осы тұста кәсіпкерлер үшін орынды сұрақ туындайды: бұл нарыққа қалай кіруге болады?
Алғашқы қадам: компания ТШО назарына қалай ілігеді
ТШО-ның әлеуетті жеткізушілері үшін алғашқы қадам – Supplier Expression of Interest (SEOI) порталы.

SEOI – классикалық түсініктегі тендер алаңы емес. Бұл – ТШО-ның әлеуетті іскер серіктестерінің деректер базасы. Ол сатып алу рәсімдеріне шақырылуы мүмкін компаниялардың алдын ала тізімін қалыптастыру үшін пайдаланылады.

SEOI-де тіркелу барысында жеткізуші өз компаниясы туралы мәліметтерді, өндірістік мүмкіндіктерін, жұмыс тәжірибесін, ұсынатын тауарлар мен қызметтер тізбесін ұсынады. ТШО сатып алу рәсімдерін өткізген кезде, нақты санаттар мен талаптарға сәйкес қатысушыларды алдын ала іріктеу үшін дәл осы SEOI базасындағы деректерді пайдаланады.

Ашықтықты қамтамасыз ету мақсатында ТШО жыл сайын өзінің ресми сыртқы сайтында сатып алу жоспарларын және жасалған келісімшарттар туралы мәліметтерді жариялап отырады. Бұл құжаттарда барлық позициялар толық көрсетілмеуі мүмкін, дегенмен олар нарық қатысушыларына компанияның орта мерзімді кезеңдегі өзекті және болашақтағы қажеттіліктерін түсінуге мүмкіндік береді.

ТШО барлық әлеуетті жеткізушілерге SEOI жүйесінде міндетті түрде тіркелуді ұсынады. Себебі осы база деректері келесі кезеңдерде қолданылады:
  • Жеткізушілерді техникалық және коммерциялық іріктеу
  • Ықтимал қатысушылардың қысқа тізімін (шорт-лист) қалыптастыру
  • RFI/ZPI рәсімдеріне шақыруларды тек SEOI-де тіркеу кезінде көрсетілген электрондық поштаға жолдау
Сонымен бірге, ТШО SEOI өтінімін жіберу тендерге қатысуға шақыру болып табылмайтынын және компания тарапынан ешқандай міндеттеме жүктемейтінін ескертеді.

SEOI профилін ұсыну сатып алу рәсіміне қатысуға кепілдік бермейді. Ақпаратты дайындау мен жаңартуға байланысты барлық шығындарды жеткізуші өзі көтереді. Бұл ретте, SEOI-де тіркелу тегін. Базаға енгізу немесе «кепілдендірілген қатысу» үшін ақы талап ету алаяқтық.
ТШО жеткізушіден не күтеді
Теңіз – пайдаланылуы жағынан әлемдегі ең күрделі кен орындарының бірі. Оның ұзындығы 20 километрді, ені 21 километрді құрайды, ал мұнайлы коллектордың төбесі 5 000 метрден астам тереңдікте орналасқан. Қабаттағы жоғары қысым және мұнай құрамындағы күкіртсутектің болуы қауіпсіздік пен сапаның мінсіз стандарттарын талап етеді.

Сондықтан жеткізушілерге қойылатын талаптар кез келген жаһандық мұнай-газ компаниясының серіктестеріне қойылатын талаптармен бірдей. Атап айтқанда:
Өндірістік қауіпсіздік мәдениетінің жоғары деңгейі
Бәсекеге қабілетті баға
Сапа
Қазақстандық қамту үлесі
Бұл ретте, ең бастысы – даму мен халықаралық стандарттарға сәйкес болуға дайындық.

Сәтті мысалдар

Қазақстандық қамтуды дамыту стратегиясының негізгі бағыттарының бірі – әлеуетті жергілікті өндірушілермен жүйелі жұмыс жүргізу. Бұл жұмыстың басты мақсаты – мұнай-газ саласында табысты қызмет атқару үшін қажет ТШО-ның техникалық талаптарына, сондай-ақ сапа мен қауіпсіздік стандарттарына сәйкестікті қамтамасыз ету.

Төменде өз өндірістік процестерін компанияның техникалық талаптарына сәйкес бейімдеген және алғашқы немесе ұзақ мерзімді келісімшарттарға қол жеткізген, ТШО біліктілігінен өткен отандық өндірушілер мен түпнұсқа жабдық өндірушілер ұсынылған.
Назад
ТШО-ның жеткізушілерді дамыту жөніндегі ішкі бағдарламасы
ТШО-ның жеткізушілерді дамыту бағдарламасы жергілікті өндірушілерді біліктіліктен өткізу арқылы оларды ТШО-ның бекітілген өндірушілер тізіміне енгізу жолымен қазақстандық өндірушілердің құзыреттерін арттыруға және кәсіби өсуіне бағытталған. Бұл сатып алу үдерісінің анағұрлым ашық, тұрақты және тиімді болуын қамтамасыз етеді, сондай-ақ қазақстандық өндірушілерге ТШО жеткізу тізбегіне қатысу үшін қосымша мүмкіндіктер жасайды.

Біліктілік беру процесі алты кезеңді қамтиды – стратегияны айқындаудан және техникалық аудиттен бастап сынамалық тапсырысқа дейін және қолданыстағы жеткізілімдердің тиімділігін арттыруға дейін. Бұл жай ғана көзбояушылық емес, нақты жұмыс істейтін даму құралы.

2024–2025 жылдары ТШО бірқатар отандық кәсіпорындар мен OEM-өндірушілердің өндірістік қуаттарын ТШО-ның техникалық талаптарына, сапа және қауіпсіздік стандарттарына сәйкес бейімдеу және біліктіліктен өткізу жұмыстарын жүргізді. Осы жұмыстың нәтижесінде 20-дан астам жергіліктендірілген тауар санаттары мен өнім түрлері бойынша компаниялар ТШО-ның тұрақты жеткізушілер тізіміне енгізілді. Олар келесі санаттар бойынша алғашқы тапсырыстар алды:
  • Механикалық жабдықтар: жылуалмастырғыш жабдықтар және қысыммен жұмыс істейтін ыдыстар
  • Құбыр өнімдері: фланецтер, фитингтер, обтюраторлар және тығыздағыштар
  • Жапқыш арматура: шарлы және шиберлі ысырмалар
  • Метиз өнімдері: бұрандалы шпилькалар және анкерлік болттар
  • Электр жабдықтары – тарату қораптары мен панельдер, электр және жерге тұйықтау кабельдері, жарықтандыру жүйелері, кабельдік науалар және т.б.
  • БӨА жабдықтары – қысымды бақылау аспаптары, автоматтандыру шкафтары
  • ОВКВ және сүзгілер
  • Газдық және өрт қауіпсіздігіне арналған өртке қарсы жабдықтар
  • Зертханалық қызметтер, жөндеу және техникалық қызмет көрсету (ТОиР)
  • Коррозияға қарсы жабын жүйелері
  • Сорғылар мен тығыздағыштар
  • ЖҚҚ/ӨҚ – қорғаныш аяқ киім және қолғаптар
  • Оқшаулау / отқа төзімді материалдар: алынбалы жылуоқшаулағыш қаптамалар және отқа төзімді материалдар
Сынамалық тапсырыстар көлемінің өсуі бағдарламаның тиімді жұмыс істеп, нақты өлшенетін нәтижелер беріп отырғанын айқын көрсетеді.
Әдеттегі жеткізушінің жолы
Іс жүзінде ТШО жеткізушісінің жолы бірізді процесс ретінде көрінеді: ынтымақтастық идеясы, SEOI-де тіркелу, техникалық және коммерциялық бағалау, аудит, сынамалық тапсырыс, бекітілген өндірушілер тізіміне енгізілу және болашақта – ұзақ мерзімді келісімшартқа қол жеткізу.

Бұл жолдан алдын ала іріктеуге жіберілген 1 730-дан астам қазақстандық компания өтті. Жалпы жобалық шығындардың 36,8 млрд АҚШ долларынан үштен бір бөлігін қазақстандық қамту есебінен игеру жоспарланып отыр. Бұл жергілікті жеткізушілердің стратегиялық рөлін айқын дәлелдейді.
Әрекет алгоритмі
Егер компания талаптарға сәйкес келсе, яғни SEOI профилі тексерілген, маркетингтік іздеу жүргізілген және тендерге қатысуға шақыру жіберілген болса, алгоритм қарапайым: SEOI-де тіркелу, құзыреттерді растау және тендерлерге қатысу.
SEOI-де тіркелу
Құзыреттерді растау
Тендерлерге қатысу
Егер әзірге талаптарға толық сәйкес келмесе – ТШО даму жолын ұсынады: тренингтер, форумдар, біліктілікті арттыру бағдарламалары, аудит және сынамалық тапсырыстар. Жеткізушілер тізіліміне ену үшін компаниялар құжаттар пакетімен бірге өтінім жолдайды. Тексеруден кейін ТШО жеткізушіні кейінгі сатып алуларға арналған тізімге енгізеді.
ТШО-ның жергілікті өндірушілермен жасалған келісімшарттары
Соңғы екі жыл ішінде Теңізшевройл Теңіздегі қызметін жүзеге асыру үшін қажетті тауарлар мен қызметтерді жеткізетін 13 отандық өндірушімен және қызмет көрсетушімен келісімшарт жасасты.

Келісімшарттар тізімі тауарлар мен жұмыстардың кең ауқымын қамтиды. Атап айтқанда:
  • «Emerson Қазақстан» компаниясынан жергілікті өндірістегі қысым датчиктері
  • «Новус Силинг» компаниясынан тығыздағыш төсемдер
  • «IPSS Caspian» компаниясынан айналмалы тығындар
  • «Asia Filters» компаниясынан технологиялық сүзгілер
  • «Newtech Systems Group» компаниясынан дәнекерлеу көрпелері
  • «Studbolt Manufacturing» компаниясынан шпилькалар мен гайкалар
  • «Alageum» ЖШС-нен қосалқы станциялар
  • «Centech» компаниясынан кабельдік науалар
  • «PSI Group» компаниясынан қашықтан бақылау блоктары
  • «UnixStroy» компаниясы орындаған азаматтық/инфрақұрылымдық жұмыстар
  • «Gradex» компаниясы орындаған азаматтық/инфрақұрылымдық жұмыстар және электрмонтаждық/БӨА жұмыстары
  • «АтырауНефтеМаш» компаниясынан күкіртті қайта балқытуға арналған резервуар және құбырларға, фланецтерге және фитингтерге арналған материалдар
  • «Honeywell Kazakhstan» компаниясы жасаған қазандыққа арналған бақылау жабдықтары
Аталған компаниялар әлемдегі ең күрделі мұнай-газ жобаларының бірі үшін халықаралық деңгейдегі жабдықтар мен қызметтерді жеткізуде.
1993 жылдан бері ТШО қазақстандық тауарлар мен қызметтерді сатып алуға шамамен 52,3 млрд АҚШ долларын инвестициялады. Сонымен қатар, қазіргі уақытта ТШО-дағы лауазымдардың 96%-ын Қазақстан азаматтары атқарады, ал 1993 жылы бұл көрсеткіш 50% болған.
Неліктен бұл жол күш-жігерге тұрарлық?
ТШО-мен жұмыс істеу тәртіпті, инвестицияны және өзгеруге дайын болуды талап етеді. Алайда оның есесіне бизнес елдегі ең ірі нарыққа қол жеткізеді, тұрақты тапсырыстар алады және халықаралық стандарттар бойынша жұмыс істеу тәжірибесіне ие болады.

Теңіз – бұл әлемдік деңгейдегі мектеп. Сондықтан да қазақстандық компаниялардың саны жылдан-жылға артып, идеядан ұзақ мерзімді келісімшартқа дейінгі жолдан өтіп, мұнай-газ саласының жаһандық жеткізу тізбегінің бір бөлігіне айналуда.
Келесі материалда біз өндірісті жергіліктендіру тақырыбын, IMB орталығымен ынтымақтастықты және импортты алмастырып, саланың ірі операторларымен ұзақ мерзімді келісімшарттарға шығуды көздейтін өндірушілерге арналған практикалық қадамдарды егжей-тегжейлі қарастырамыз.

СОНДАЙ-АҚ ОҚЫҢЫЗ

©1999-2026 СИ "Zakon.kz"